این گروه از ابزارهای مالی را در سه دسته ابزارهای «بازارپول،بازار سرمایه و مشتقه‌ها » مورد مطالعه قرار می‌دهیم:

اوراق بهادار بازار پول[2] : این اوراق درجه نقدشوندگی بالا و ریسک کمی دارند و بوسیله دولتها ،موسسات مالی و شرکتها فروخته میشوند. سررسید این اوراق از یک روز تا یک سال میباشد. سرمایه‌گذاران اغلب بصورت مستقیم در این اوراق سرمایه گذاری میکنند(جنانی،1377).

 

ابزارهای عمده بازار پول:

  1. اوراق خزانه[3]: این اوراق توسط خزانه داری کشورها منتشر می گردد و سررسید انها کمتر از یک سال میباشد.به این اوراق بهره تعلق نمیگیرد و در عوض با تخفیف فروخته میشود و در سررسید قیمت اتی پرداخت می گردد. انتشار و فروش این ابزار توسط دولت در زمان تورم یکی از ابزارهای سیاستهای پولی میباشد. معمولا نرخ اوراق خزانه سی روزه در محاسبات مالی به نمایندگی نرخ بازده بدون ریسک بکار می‌رود(1995 Elton & Gruber,).
  2. قراردادهای بازخرید[4]: توافق نامه‌ای مابین وام‌گیرنده و وام‌دهنده برای خرید وفروش اوراق بهادار دولتی می‌باشد. وام گیرنده اوراق را به وام دهنده می‌فروشد و تعهد می‌نماید که در تاریخی معین با قیمتی مشخص که معمولا بالاتر از قیمت فروش می باشد ، آن را بازخرید کند.سررسید این اوراق معمولا کمتر از 14 روز میباشد. این اوراق تأثیر وثیقه را داشته و در واقع یک نوع روش تامین مالی میباشد. درصورتیکه سررسید این توافق نامه ها سی روز یا بیشتر باشد ، قرارداد بازخرید مدت دار[5] نامیده می گردد.
  3. نرخ بین بانکی پیشنهادی لندن(لایبور)[6]: لایبور نرخی می باشد که بانکهای بین المللی بزرگ در لندن وجوه را در آن نرخ بین خود مبادله میکنند و نرخ پایه تعیین انواع وامهای بلندمدت حتی در آمریکا میباشد. این امر کاملا طبیعی می باشد که ابزارهای بدهی بلند مدت نرخهایی داشته باشد که بصورت دوره‌ای تغییر میکنند و نیزبرخی از ویژگیهای ابزارهای کوتاه مدت را داشته باشند.این نرخهای متغیر معمولا بصورت «نرخ لایبور به علاوه یک مقدار ثابت تعیین می گردد(1995Elton & Gruber,).
  4. گواهی سپرده قابل معامله[7]: این اوراق بوسیله بانکها با نرخ بهره و سررسید مشخصی که عملا زیر یکسال می باشد منتشر میگردد.این اوراق در بورس قابل معامله بوده و اصل و بهره آن در زمان سررسید پرداخت میگردد.

 

  1. اوراق تجاری[8] : اسناد کوتاه مدتی می باشد که توسط شرکتهای معتبر دارای توان مالی قوی منتشر میشوند.معمولا این اوراق بدون وثیقه میباشد و سررسید آنها کمتر از نه ماه میباشد و با تخفیف فروخته میشود. ریسک و بازده این اوراق بیشتر از اوراق خزانه میباشد.

 

اوراق بهادار بازار سرمایه:این گروه از اوراق در مقایسه با اوراق بهادار بازار پول از درجه نقد شوندگی پایین تری برخوردار میباشد و اکثرا فاقد سررسید بوده و یا سررسید آنها بیش از یکسال میباشد. ریسک و بازده این اوراق بالاتر از ابزارهای بازار پول می‌باشد.

  1. اوراق بهادار بادرآمد ثابت :این نوع اوراق بهادار که رایجترین آنها اوراق قرضه(به نوعی اوراق مشارکت در ایران) میباشد دارای برنامه های پرداخت معینی بوده و مبلغ و تاریخ هر پرداخت از قبل مشخص می باشد.اوراق قرضه در واقع قراردادهایی برای استقراض پول میباشند که طبق این قرارداد قرض گیرنده (ناشر اوراق) متعهد میشود که اصل قرضه را درتاریخ معین بازپرداخت نموده و در فواصل زمانی معین مبالغی را تحت عنوان بهره به دارنده ورقه قرضه پرداخت نماید. اوراق قرضه دولتی، اوراق قرضه سازمانهای دولتی، اوراق قرضه شهرداریها، اوراق قرضه شرکتها از مهمترین انواع اوراق قرضه میباشند.

 

  1. اوراق سهام: برخلاف اوراق بهادار با درآمد ثابت ، این اوراق نسبت به سود و داراییهای شرکت پس از ادای تعهدات شرکت به اوراق بهادار با درامد ثابت دارای حقوق و ادعاست.

 

1-2- سهام ممتاز: این نوع ابزار مالی بیشتر به نام اوراق بهادار دورگه شناخته میشود. زیرا همزمان دارای مزایای سهام و نیز اوراق قرضه با درامد ثابت میباشد. دارندگان این اوراق در زمان ورشکستگی و پرداخت سود نسبت به سهام عادی دارای اولویت هستند.سهام ممتاز جانشینی برای اوراق قرضه میباشد اما نسبت به اوراق قرضه دارای ریسک و بازده بالاتری میباشد.

2-2- سهام عادی:دارنده سهام عادی به نسبت تعداد سهامی که از کل سهام شرکت دارد مالک شرکت محسوب میشود.سهام عادی فاقد سررسید میباشد.از حقوق سهامدار عادی میتوان به «حق دریافت سود سهام در هنگام تقسیم سود،حق رای در انتخاب هیئت مدیره و بازرسان شرکت و سایر تصمیمات مجامع عمومی» تصریح نمود.از آنجاییکه سهام عادی سررسید نمیشوند دارندگان آن لزوما حق دریافت هیچگونه وجهی را ندارند. تنها سود تقسیمی هرسال بصورت نقدی و یا بصورت سهام جایزه (افزایش سرمایه)پرداخت می گردد.مهمترین مزایای سهام عادی رشد قیمت آن افزایش سود بالقوه سهام عادی در آینده میباشد.سهام عادی دارای نوسانات قیمتی بالایی میباشد از اینرو نسبت به اوراق قرضه و سهام ممتاز دارای ریسک و بازدهی بالاتری میباشد.

اوراق مشتقه[9]: اوراق بهاداری هستند که ارزش آنها ناشی از اوراق بهادار معینی میباشد.دو نوع از مهمترین اوراق مشتقه، پیمان تحویل آتی[10] و برگه اختیار خرید[11] میباشد. اوراق مشتقه معمولا برروی ارز، اسناد بهادار ،کالاها یا فلزات گرانبها صادر میگردد.قیمت این اوراق متناسب با تغییرات نرخ ارز،بهره شاخص سهام و یا قیمت کالا میباشد.اوراق مشتقه ابزاری برای کاهش یا انتقال خطر میباشد که فاصله زمانی موجود تا اعمال آنها کمک می ‌کند تا مخاطرات تعدیل گردد(راعی،تلنگی،1383).

[1] marketablesCDs

[2] Money Market securities

[3] Treasury  Bills

[4] Repurchase Agreement(Repose)

[5] Term Repose

[6] The London Interbank Offered Rate

[7] Negotiable CDs

[8] Commercial papers

[9] Derivatives

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

[10] Future Contracts

[11] Option

 متن فوق بخش هایی از این پایان نامه بود

لینک متن کامل پایان نامه فوق با فرمت ورد